Qarabağa doğru: 166 Yükdaşıma və Logistika

Qarabağa doğru: 166 Yükdaşıma və Logistika

Qələbə Gününə cəmi bir həftədən az qalır. 2020-ci il noyabrın 8-də Azərbaycan Ordusu 44 günlük Vətən müharibəsində Şuşanı işğaldan azad etdi və bir neçə gün sonra Ermənistan müharibədə kapitulyasiyanı qəbul etdi. Azərbaycanda bu müharibə “Vətən müharibəsi” adlanır.

Rus dilində bu anlayış yadelli işğalçılara qarşı Ana Vətənin azadlığı və müstəqilliyi uğrunda aparılan ədalətli müharibəni ifadə edir. “Vətən müharibəsi” ifadəsi təkcə döyüş meydanında canından keçən şəhidlərin qəhrəmanlığını deyil, həm də cavanından qocasına qədər bütün xalqın ümumi Qələbəyə verdiyi töhfəni özündə ehtiva edir.

44 günlük müharibə Azərbaycan Respublikasının tarixində xalqın həmrəyliyinin və birliyinin misilsiz nümunəsi kimi əbədi qalacaq.

Şəki rayonunun Baş Küngüt kəndindən olan Hikmət Musayev adlı babanı necə unutmaq olar? O, müharibə günlərində sahib olduğu cəmi 180 manatı Ordunun ehtiyacları üçün bağışlamışdı. Azərbaycan analarının son ərzaqlarını istifadə edərək əsgərlər üçün ön cəbhəyə göndərilən sendviçləri necə yada salmamaq olar? Bakıda əsgərlər üçün isti geyim, corab və siqaret toplamaq məqsədilə keçirilən kütləvi aksiyalar necə unudula bilər?

Hər bir vətəndaş öz üzərinə Qələbə üçün pay düşən vəzifəni borc bildi. O sonsuz görünən 44 gün ərzində ölkə yalnız bir fikirlə, bir məqsədlə yaşadı: “Hər şey cəbhə üçün. Hər şey Qələbə üçün.”

Müharibənin ilk günlərindən toplanan yardımların cəbhə bölgəsinə çatdırılması məsələsi meydana çıxdı. Bu vəzifəni həll etmək üçün “166 Yükdaşıma və Logistika” şirkəti “Qarabağa doğru” layihəsinə start verdi və əsgərlər üçün lazım olan hər şeyin cəbhəyə tamamilə pulsuz çatdırılacağını elan etdi. Həftənin hər ikinci, dördüncü və altıncı günü şirkətin yük maşınları cəbhə bölgəsinə yollanaraq Müdafiə Nazirliyinin nümayəndələrinə vətəndaşların topladığı ərzaq və digər əşyaları təhvil verirdi.

Daha sonra “166” və “156” digər şirkətlərlə birləşərək əsgər bağlamalarının toplanması və çatdırılması işini təşkil etdilər. Müharibə dövründə istənilən vətəndaş bağlama göndərə bilərdi və bu bağlamalar ya birbaşa cəbhə xəttindəki əsgərlərə, ya da düşmən hücumlarından zərər çəkmiş cəbhəyanı bölgə sakinlərinə tam pulsuz çatdırılırdı.

Qeyd edilməlidir ki, müharibənin başlanğıcında “166” və “156” şirkətlərinin 30-dan çox əməkdaşı ön cəbhəyə yollanaraq igidliklə döyüşdülər. Qələbə Günü ərəfəsində haqqin.az bu qəhrəmanların bir neçəsi ilə görüşə bildi.

Coşqun Əliyev, 25 yaş. Xocavənd, Füzuli və Cəbrayıl döyüşlərinin iştirakçısı:

“166 şirkətində altı ildən çoxdur işləyirəm. Hərbi xidmətdən sonra işə qoşulmuşam. Hazırda evakuasiya xidmətində çalışıram. Vətən müharibəsi başlayanda dərhal cəbhəyə getdim. Mühəndis-sapper bölməsində xidmət edirdim. İrəliləyən bölmələrimiz üçün yolları minalardan təmizləyirdik, həmçinin döyüşlər zamanı azad edilən ərazilərdə minaların təmizlənməsi ilə məşğul olurduq. Düşmən bizi artilleriya ilə davamlı atəşə tuturdu, çox çətin idi. O ağır anlarda xüsusi qürur hissi keçirirdim: öz şirkətimin, ‘166’nın loqosu vurulmuş maşınları cəbhə bölgəsində görəndə sevinirdim. İş yoldaşlarım əsgərlərə lazım olan hər şeyi cəbhəyə çatdırırdı, biz heç nədən korluq çəkmirdik. Müharibədən sonra şirkət rəhbərliyi ilə görüşdə öyrəndim ki, neçə-neçə həmkarım cəbhədə döyüşüb. Mən şirkətimə minnətdaram. Müharibə 44 gün çəkdi, amma mən 97 gün ön cəbhədə qaldım. Həmin üç ay ərzində şirkət ailəmə maaşımı üçqat ödədi. Bu isə mənə döyüş bölgəsində rahatlıq verirdi: bilirdim ki, evdə hər şey qaydasındadır, arxada qalan ailəm çətinlik çəkmir. Ön cəbhədə olan əsgər üçün belə dəstək çox önəmlidir…”

Müharibənin başlanmasından cəmi bir gün sonra “166 Yükdaşıma və Logistika” hərbi texnikanın döyüş bölgələrinə daşınmasında da iştirak etdi. “166” və “156” birlikdə cəbhəyə 100 min tondan artıq strateji yük çatdırdılar. Bundan əlavə, onlar doğma torpaqlarına qayıdan vətəndaşların əşyalarını və yüklərini də tam təmənnasız daşımağı öhdələrinə götürdülər.

Firdovsi Oruczadə, 32 yaş. Füzuli, Qubadlı, Zəngilan və Cəbrayıl döyüşlərinin iştirakçısı:

“Yaxınlaşan Qələbə Günü hər kəs üçün xüsusi gündür. Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan öz tarixi torpaqlarını geri qaytardı, məcburi köçkünlərimiz 30 ildən sonra evlərinə dönmək imkanı qazandı. Bu müharibə hamımız üçün idi, amma Qələbə minlərlə gənc əsgərin qurbanı bahasına əldə edildi. Onların ruhları şaddır. Onların sayəsində təkcə torpaqlarımız qaytarılmadı, həm də minlərlə ananın qəlbinə rahatlıq gəldi.

Mən müharibənin ilk günlərindən həkim kimi ön cəbhədə idim. Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə yaralı yoldaşımı meydandan çıxararkən minaatan mərmisinin qəlpəsi ilə sinəmdən yaralandım.

166-da işlədiyim illərdə qazandığım yükdaşıma təcrübəsi müharibədə çox işimə yaradı. Cəbhə bölgəsində şirkətimizin ən böyük yük maşınlarından birini idarə etməli oldum. Detallara varmıram, amma deyə bilərəm ki, işlədiyim şirkət bizim ümumi Qələbəyə böyük töhfə verdi.

O günlərdə cəbhədə olan hər kəs onlarla ‘166’ yük maşınını, evakuasiya texnikasını görürdü. Bu Qələbə bütün xalqın idi və mən də buna töhfə verdiyim üçün fəxr edirəm…”

Təəssüf ki, ən ədalətli müharibələr belə itkisiz olmur. Azərbaycan Vətən müharibəsində 3 mindən çox övladını şəhid verdi. “156” kollektivi onların içindən olan həmkarları Murad Məmmədovu daim ehtiramla yad edir. Haqqin.az şəhidin anası Şərqiyyə xanımla danışıb:

“Murad çox ağıllı oğlan idi. Türkiyədə filologiya fakültəsinə daxil oldu. Yaxşı oxuduğuna görə Bolqarıstana göndərildi, ikinci kursu orada oxudu. Universiteti bitirib Vətənə qayıtdı və Ağcabədidə hərbi xidmətdə oldu.

‘156 Evakuasiya’ xidməti onun ilk iş yeri idi. Müharibə başlayanda oğlum könüllü ön cəbhəyə getdi və qəhrəmancasına döyüşdü. Murad Hadrut istiqamətində şəhid oldu. Ona ölümündən sonra ‘Vətən uğrunda’ və ‘Xocavəndin azad olunmasına görə’ medalları verildi.

Sentyabrın 25-də – Muradın doğum günündə – həmkarları və rəhbərlik məni ziyarət etdilər. Nizami rayonunda evimizin qarşısında onun xatirəsinə memorial kompleks açıldı.

Şəhidlərimiz Vətən üçün canlarını verdilər və Vətən onları həmişə xatırlayacaq. Dövlət bizi daim diqqətdə saxlayır. Mən başqalarının köməyini qəbul etmirəm, hər şeyi uşaq evlərinə bağışlayıram…”

166 şirkəti Vətən müharibəsində iştirak edən əməkdaşları ilə fəxr edir. Rəhbərlik onlarla mütəmadi görüşür, problemlərini diqqətdə saxlayır. Veteranların sözlərinə görə, belə görüşlərdən biri Novruz bayramı ərəfəsində keçirilib.

Tədbirin əvvəlində Qarabağın azadlığı uğrunda canını qurban verənlər, xüsusən də şirkətin şəhid əməkdaşı Murad Məmmədovun xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, müharibə iştirakçılarına isə göstərdikləri igidlik üçün təşəkkür bildirildi. Şirkətin direktoru Aqil Zeynalov çıxış edərək qeyd etdi ki, “166” kollektivi dövlətin, ordunun və Ali Baş Komandanın yanında olmaq üçün bütün gücünü səfərbər edib.

Ceyhun Heydərlı, 24 yaş. Xocavənd, Zəngilan və Cəbrayıl döyüşlərinin iştirakçısı:

“166 şirkətinin evakuasiya xidmətində sürücü kimi iki ilə yaxındır işləyirəm. Müharibənin ilk günlərindən ön cəbhəyə yollandım, piyada bölməsində xidmət etdim. Bölüyümüz irəliləyən qüvvələri dəstəkləyirdi və Xocavənd, Zəngilan, Cəbrayıl istiqamətlərində döyüşlərdə iştirak edirdi.

Bu həqiqətən də bütün dünyaya Azərbaycan xalqının birliyini göstərən Vətən müharibəsi idi. Mən çalışdığım şirkətin ümumi Qələbəmizə misilsiz töhfə verdiyini bilirəm. Açığı, cəbhədə olarkən şirkətimizin maşınlarını görmədim, amma həmkarlarımın günlərlə yuxusuz qalaraq cəbhəyə yüklər çatdırdığını yaxşı bilirdim.

Xocavənddə yüksəklik uğrunda gedən döyüşdə ağır yaralandım, həm də kontuziya aldım. Üç ay xəstəxanada, sonra doqquz ay reabilitasiyada qaldım. Bu müddətdə şirkət mənə əməkhaqqımı ödəməyə davam etdi, ailəm heç nədən korluq çəkmədi.

Düzünü deyim ki, müharibə mənim psixoloji durumuma ciddi təsir göstərdi. Daha əsəbi, dözümsüz olmuşdum, bəzən həmkarlarımla və rəhbərliklə səbəbsiz mübahisələrim olurdu. Şirkət rəhbərliyinin anlayışı və dözümlülüyü sayəsində işdə qala bildim. Başqa yerdə çoxdan işdən çıxarılardım.

Həmkarlarım tez-tez işlə bağlı azad olunmuş ərazilərə gedirlər, amma mən hələ hazır deyiləm. Çünki bilirəm ki, həmin yerləri görmək məndə müharibənin dəhşətli xatirələrini yenidən canlandıracaq. Buna baxmayaraq, Qələbəyə öz töhfə verdiyim üçün fəxr edirəm.”

Namiq Əhmədov. Füzuli, Xocavənd, Cəbrayıl və Şuşa döyüşlərinin iştirakçısı:

“Müharibə başlamamışdan əvvəl hərbi komissarlığa gedib könüllü yazılmışdım. 27 sentyabrda çağırış gəldi və ön cəbhəyə yollandım. Piyada kimi xidmət etdim. Biz ikinci eşalonda idik, xüsusi təyinatlılardan sonra azad olunan kənd və qəsəbələrə daxil olurduq. Müharibə boyu xalqımızın birliyini öz gözlərimlə gördüm.

Bu, həqiqətən də Vətən müharibəsi idi.

Mülki həyatda mən 166 şirkətində yeddi ilə yaxındır yük maşını sürücüsünün köməkçisi kimi işləyirəm. Həmkarlarım cəbhəyə silahdan tutmuş ərzağa qədər hər şeyi çatdırırdı. Müharibədən sonra hələ azad olunmuş torpaqlara getməmişəm, amma gələn ay oraya səfər etməyi planlaşdırıram.

Bütün Azərbaycan xalqını yaxınlaşan Qələbə Günü münasibətilə təbrik edirəm. Şəhidlərimizin ruhuna dualar etməliyik, çünki onların qurbanı olmasaydı, bu qələbə mümkün olmazdı. Əminəm ki, sabah yenidən müharibə başlasa, minlərlə gənc azərbaycanlı kimi mən də tərəddüd etmədən Vətəni qorumağa gedəcəyəm.”